Առաջին քրիստոնեական պետության պառակտումը․ «Մոսկովսկի կոմսոմոլեց»
Ինչու Փաշինյանը դատավարություն սկսեց Ամենայն հայոց կաթողիկոսի դեմ
2026 թվականի օգոստոսը հայոց պատմության մեջ կմտնի որպես նոր խառնաշփոթի ժամանակաշրջան։ Երկրի պատմության մեջ առաջին անգամ աշխարհիկ իշխանությունները փորձում են դատել Ամենայն հայոց կաթողիկոսին։ Նրանք դատում են Վեհափառին ամենատարօրինակ պատճառներով։ Պետության կողմից ազգային եկեղեցու գործերին չմիջամտելու սկզբունքն այսօր Հայաստանում խախտվում է ինչպես երբեք: Այս մասին գրում է «Մոսկովսկի կոմսոմոլեց»–ը։
Ինչպես նշվում է, ՀՀ վարչապետը սոցցանցերում վիրավորում է կաթողիկոսին և մեղադրում նրան կուսակրոնության երդումը խախտելու մեջ, բարձրաստիճան հոգևորականները բանտարկված են, իսկ իշխանությունները նախընտրում են աչք փակել Արցախում հայկական սրբավայրերի ոչնչացման վրա։
Պատմականորեն Հայ առաքելական եկեղեցին հայ ժողովրդի հնագույն հասարակական ինստիտուտն է, նրա ինքնության հենասյունը և համաշխարհային մշակութային ու քաղաքակրթական նշանակության նշանավոր երևույթը: Առաքելական եկեղեցուց հրաժարվելը և, առավել ևս, դրա դեմ պայքարը մինչ օրս հասարակության մեծամասնության աչքում միանշանակ խելագարություն է թվում։ Իսկ ի՞նչը կարող էր աշխարհիկ քաղաքական գործչին դրդել նման քայլի և ուժայիններին բերել Հայոց առաջնորդարանի հինավուրց նստավայրի՝ Սուրբ Էջմիածնի պատերի մոտ։
Մեկուկես տարի Գարեգին Բ-ի նկատմամբ հրապարակային վիրավորանքներից և ճնշումներից, հոգևորականների ձերբակալություններից, ճանապարհորդական արգելքներից և վարչապետին հավատարիմ եպիսկոպոսների խմբի ձևավորումից հետո դժվար է հավատալ, որ աշխարհիկ իշխանությունները նախաձեռնել են այս աննախադեպ դատավարությունն օրենքի վերացական հաղթանակի համար։ Նոր դատավոր արդեն նշանակվել է, և խաղադրույքին է դրված Հայ եկեղեցու առաջնորդի հեռացումը և Էջմիածնի նկատմամբ վերահսկողության հաստատումը։
Ընդ որում Փաշինյանի այս քայլը արդեն լուրջ հետևանքների է բախվել։ Նրա քայլերը դատապարտվել են ոչ միայն կաթողիկոսի կողմնակիցների, այլև արտերկրում գտնվող հայ եկեղեցական կյանքի բոլոր հիմնական կենտրոնների ներկայացուցիչների կողմից։
Այս հարցում լիովին պարզ է, թե ինչու է վարչապետի ներկայիս դիրքորոշումը անտեսել սփյուռքը։ Պատահական չէ, որ այս ամառ Փաշինյանի վերահսկողության տակ գտնվող խորհրդարանը սահմանափակել է բոլոր այն քաղաքացիների ընտրական իրավունքները, որոնք քվեարկության պահին մեկ տարուց պակաս են գտնվել Հայաստանում։ Բայց Փաշինյանը չի կարողանա հաղթել այս հակամարտությունում այնպես, ինչպես կեղծեց ընտրությունները և ճնշեց ընդդիմադիր կուսակցություններին։ Եթե նույնիսկ պետությունը դատապարտի կաթողիկոսին, ձերբակալի առաջատար եպիսկոպոսներին և պաշտոնապես ընտրի հարմար առաջնորդ՝ օգտագործելով իշխանամետ եպիսկոպոսներին, ո՞վ կհամաձայնի սրա հետ։ Եկեղեցու նոր ղեկավարությունը չի ստանա անհրաժեշտ ճանաչումը՝ ո՛չ երկրի ներսում, ո՛չ էլ դրսում: Սա կհանգեցնի աշխարհի ամենահին քրիստոնեական եկեղեցիներից մեկում ակնհայտ պառակտման:
Կաթողիկոսի նկատմամբ դատավարությունը բոլորին հիշեցրել է, որ Էջմիածինը շատ ավելի մեծ քաղաքակրթական երևույթ է, քան պարզապես փոքր Հայաստանի Հանրապետության եկեղեցական սիրտը։ Այն համաշխարհային քրիստոնեության ճանաչված հոգևոր կենտրոններից է: Ի վերջո, Գարեգին Բ-ի նկատմամբ դատավարությունը պարզապես վարչապետի և «ոչ հարմար» կաթողիկոսի միջև հակամարտություն չէ․ այն Հայաստանի մասին երկու տրամագծորեն հակառակ տեսլականների բախում է:
Առավել մանրամասն՝ սկզբնաղբյուր կայքում
