Իրանը իսկապես պատրաստվում է պատերազմի…
Չնայած Իրանը վերջին պատերազմի ժամանակ բացահայտորեն ոչ բարենպաստ (Արցախի հայության համար…) դիրք էր որդեգրել, այնուամենայնիվ, սա «փոքր չարիք» է, եթե համեմատենք ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի (ՄԽ) բոլոր համանախագահող երկրների «կիսալռության» և բացահայտ անգործության հետ: Բոլորի`մենք չենք սխալվել, մենք վերապահում չենք կատարել: Իրանը ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ երկիր չէ, ավելին՝ նա ԵԱՀԿ ՄԽ անդամ չէ և չի մասնակցում ԵԱՀԿ Մինսկի խորհրդաժողովին, ուստի ոչ ոք ոչ մի հիմք չունի պնդելու, որ Իրանի իշխանությունները ինչ-որ բան «չեն արել»՝ հայերին օգնելու համար։ Այն, ինչ անհրաժեշտ են համարել Իրանի համար՝ դա էլ արել են…
Այնուամենայնիվ, Իրանը շարունակում է Հայաստանին և հայերին ցույց տալ, թե ինչպես պետք է քաղաքականություն վարել: Իրանը անընդհատ խոսում է մոլորակի վրա խաղաղության, մեր տարածաշրջանում խաղաղության մասին և այլն: Բայց միևնույն ժամանակ հետևում է հնագույն իմաստությանը. «Խաղաղությո՞ւն եք ուզում՝ պատրաստվեք պատերազմի»: Մենք հենց այդպես ենք գնահատում հարավից Երևան հասնող վերջին նորությունները: 2021թ. մարտի 15-ին Իրանի Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսը (ԻՀՊԿ) հայտարարել է հրթիռների պահեստավորման համար նոր ստորգետնյա օբյեկտի բացման մասին, հայտնում է երկրի պետական հեռուստատեսությունը: Միանգամից մի քանի իրանական ալիքների եթերում ցուցադրված զեկույցում մեջբերվում են ԻՀՊԿ հրամանատար, բրիգադի գեներալ Հոսեյն Սալամիի խոսքերը, և Սալամին ասում է, որ նոր գաղտնի օբյեկտի տարածքում տեղակայված թևավոր և բալիստիկ հրթիռներն ավելի են ուժեղացնելու Իրանի զինված ուժերի ներուժը: Հեռուստատեսության կադրերը ցույց են տվել բազմաթիվ հրթիռների կադրեր փակ տարածքում (https://www.youtube.com/watch?v=bL6n_rvgOns&t=55s), որը հիշեցնում է ստորգետնյա միջանցք: Թե որտեղ է գտնվում օբյեկտը, և որքան հրթիռ է այնտեղ պահվում, հասկանալի պատճառներով, չի հաղորդվում:
Ինչպես նշում է ամերիկյան «Associated Press» գործակալությունը (AP), 2011 թվականից Իրանը հպարտանում է իր ստորգետնյա կառույցներով ամբողջ երկրում, ինչպես նաև հարավային ափի երկայնքով՝ Հորմուզի ռազմավարական նեղուցի մոտակայքում: Թեհրանը պնդում է, որ ունի հրթիռներ, որոնք ունակ են ծածկել 2000 կմ տարածություն՝ Մերձավոր Արևելքի մեծ մասը, այդ թվում՝ Իսրայելը, իրանական բանակի և ԻՀՊԿ հարվածային հնարավորությունների սահմաններում են: Անցած տարվա հուլիսին ԻՀՊԿ-ն իր ստորգետնյա օբյեկտներից բալիստիկ հրթիռներ էր արձակել Հորմուզի նեղուցում ամերիկյան ավիակրի մոդելի ներգրավմամբ զորավարժությունների շրջանակներում, հիշեցնում է «AP»-ը:
Եվ դա դեռ ամենը չէ: Նույն օրը, ինչպես հաղորդում է «ՌԻԱ Նովոստի» գործակալությունը՝ վկայակոչելով Իրանի պետական հեռուստատեսությունը, մեր հարավային հարևանների մոտ տեղի է ունեցել ԻՀՊԿ նոր ծովային հրթիռային բազայի (Rocket City) բացման արարողությունը և ներկայացվել են նոր զինատեսակներ: «Ցուցադրվել են մեծ թվով թևավոր հրթիռներ, բալիստիկ հրթիռներ և տարբեր հեռահարության հրթիռային համակարգեր: Հանդիսավոր արարողությանը ներկայացվել են հրթիռային համակարգեր և սարքավորումներ`հատուկ ընդլայնված հնարավորություններով… Ռազմածովային ուժերին են փոխանցվել նաև «էլեկտրոնային պատերազմը» կանխելու միջոցներ, ինչը, ընդհանուր առմամբ, մեծացրել է ՌԾՈՒ հեռահարության ներուժն ու կործանարար ուժը», հաղորդում է IRINN լրատվական հեռուստաալիքը: Նշվում է, որ ամբողջ սարքավորումը մշակվել ու ստեղծվել է իրանցի գիտնականների կողմից:
Կարելի է տարբեր եզրակացություններ անել: Առաջինը պարզ է և «առանց հատուկ թարգմանության». Իրանը հստակ գիտի, որ իր դեմ պատերազմ է նախապատրաստվում, ուստի մեծ ուշադրություն է դարձնում նոր ռազմաբազաների ստեղծմանը և, մասնավորապես, հրթիռային սպառազինությանը՝ պաշտպանական և հարձակողական, որպեսզի հավանական թշնամիներին ցույց տա իր հակագրոհների հնարավորություններն ու ուժը: Երկրորդ եզրակացությունը. քանի որ ԻՀՊԿ ռազմածովային ուժերն այդքան շատ թևավոր հրթիռներ ունեն, Իրանը գրոհների և զինված սադրանքների է սպասում առաջին հերթին ծովային տարածքներից ու Հնդկական օվկիանոսից, և հույս ունի թևավոր հրթիռներով թույլ չտալ թշնամիներին «փախչել» անխուսափելի ոչնչացումից և կործանումից: Ափսոս, որ Իրանը Հայաստանի ու Արցախի ռազմական դաշնակիցը չէր…
Սերգեյ Շաքարյանց
