Եռակողմ հայտարարության 9-րդ կետը ՀՀ տարածքի որևէ հատվածի կառավարման արտապատվիրակման մասին չէր
Քաղաքագետ Հակոբ Բադալյանը գրում է․
«Ադրբեջանի հետ «քաղաքացիական տրեկի» հայաստանյան մասնակիցներից մեկը երիտասարդներին ներկայացնում է, թե ադրբեջանցիները իհարկե օգտագործում են «զանգեզուրյան միջանցք» արտահայտությունը, բայց իրենք ընդունում են Թրիպը:
Հարց է առաջանում, թե ինչու պետք է չընդունեն, եթե իրենք Թիպով են հենց ստացել «զանգեզուրյան միջանցքը»: Մեր հանրությանը ներշնչվում է մի մտայնություն, թե «զանգեզուրյան միջանցքը» մի բան է, իսկ Թրամպի ուղին՝ այլ բան: Ինչու՞ են ներշնչում այդ մտայնությունը: Որպեսզի նաև դրա վրա կառուցեն նենգափոխումը, թե՝ ոչինչ, որ ադրբեջանցիները ասում են «Զանգեզուրի միջանցք», միևնույն է նրանք դրանով պարզապես իրենք իրենց են «խաբում», իսկ իրականում ընդունում են, որ Թրիպ է:
Սրանով, իրականում, կամ այդ մարդիկ իրենք իրենց և հանրությանն են խաբում, կամ խաբում են միայն Հայաստանի հանրությանը: Հանրությանը դե ֆակտո մոլորեցնում են հաստատ, որովհետև Թրամպի ուղին իր բովանդակությամբ հենց այն «զանգեզուրյան միջանցքն» է, որ Հայաստանից պահանջել է Ադրբեջանը: Պահանջել է ու ստացել՝ Միացյալ Նահանգների միջոցով: Թրամպի ուղին համապատասխանում է բոլոր այն պայմաններին, որ Հայաստանին առաջադրել է Ադրբեջանը: Ադրբեջանն է իրականում համարում, թե՝ հայերի համար թող լինի Թրամպի ուղի, իսկ էականը իրենց համար այն է, որ բավարարված են զանգեզուրյան միջանցքի պահանջները, այն է՝ անխոչընդոտ ճանապարհ Հայաստանի տարածքով:
Սա է իրական պատկերը, որի նենգափոխմանը՝ քաղաքականներից բացի, կամա, թե ակամա միանում են փաստորեն նաև «քաղաքացիականները»,- գրում է քաղաքագետը։
«Ներեցեք, բայց ամենից զազրելին այն է (ես ձգտում եմ առավելագույնս խուսափել ադպիսի ձևակերպումներից), որ այդ նույն շրջանակները ինտենսիվ թիրախավորում էին նոյեմբերի 9-ի եռակողմ հայտարարության 9-րդ կետը, այն ներկայացնելով իբրև միջանցքի մասին կետ և կազմակերպելով դրա դեմ ինտենսիվ քարոզչական արշավ: Իհարկե ոչ միայն այդ շրջանակները, բայց նաև նրանք:
Հիմա նույն այդ շրջանակները դարձել են Թրամպի ուղու շեփորահարներ: Փաստացի, նույն բովանդակության շեփորահարներ, որ մերժում էին նոյեմբերի 9-ի 9-րդ կետի դեպքում: Եվ ավելին, այն ժամանակ բովանդակությունը Հայաստանի համար շատ ավելի շահեկան էր, և բոլորովին ոչ միայն այն պատճառով, որ այն ժամանակ կար Արցախը և ճանապարհի հարցը զուգահեռ կապակցվում էր Արցախի հետ: Ինքնին միայն այդ հանգամանքը արդեն իսկ մեծ նշանակություն ունեցող հիմնարար հարց էր, բայց անգամ անմիջական բովանդակության առումով 9-րդ կետը ինքնին առավել շահեկան էր, քան Թրամպի ուղին:
Որովհետև, 9-րդ կետը Հայաստանի տարածքի որևէ հատվածի կառավարման արտապատվիրակման մասին չէր, այն էլ օտար երկրի 74 տոկոս բաժնեմասով, այլ ընդամենը Հայաստանի տարածքով ուղևորափոխադրումների կամ բեռնափոխադրումների «հսկողությունը» ՌԴ սահմանապահ ծառայության միջոցով իրականացնելու մասին: Դա բացարձակապես չէր նշանակում Հայաստանի ինքնիշխանության ու տարածքային ամբողջության չեղարկում: Ավելին, 9-րդ կետում խոսք չկար «անխոչընդոտ ճաապարհի» տրամադրման մասին, այլ «անխոչընդոտ փոխադրումների»: Իսկ դրանք բացարձակապես տարբեր բաներ են, էապես տարբեր ռեժիմներ: Եվ 9-րդ կետում հստակ արձանագրվում էր ռեգիոնալ բոլոր կոմունիկացիաների ապաշրջափակման մասին, ինչը բացակայում է Թրամպի ուղու վերաբերյալ համաձայնագրում:
Եվ ահա, նույն մարդիկ, որոնք այսօր Թրամպի ուղու «սազանդարություն» են անում, քարոզչական արշավ էին ծավալում նոյեմբերի 9-ի 9-րդ կետի դեմ, որի տապալումը փաստացի բերեց Արցախի հարցում հետպատերազմյան փխրուն կոնստրուկցիայի փլուզման»:
