Հայտնի են Քիմիայի 2026 թվականի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրները

Քիմիայի 2026 թվականի Նոբելյան մրցանակը շնորհվել է Անրի Բ. Կագանին և Կենսո Սոաիին: Այս մասին հայտնել են Նոբելյան կոմիտեից:

«Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիան որոշել է քիմիայի 2026 թվականի Նոբելյան մրցանակը շնորհել Անրի Բ. Կագանին և Կենսո Սոաիին՝ «ասիմետրիկ օրգանական սինթեզում ոչ գծային էֆեկտների և ինքնակատալիզի հայտնագործման համար»»,- գրված է հաղորդագրության մեջ:

Հիշեցնենք, որ ֆիզիոլոգիայի և բժշկության ոլորտում 2026 թվականի Նոբելյան մրցանակին են արժանացել գիտնականներ Կարլ Դեյսերոտը, Պետեր Հեգեմանը և Գեորգ Նագելը՝ լույսով կառավարվող իոնային անցուղիներին և օպտոգենետիկային վերաբերող հայտնագործությունների համար, իսկ Ֆիզիկայի 2026 թվականի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր է դարձել ամերիկացի աստղաֆիզիկոս Ֆրենսիս Հալսենը` IceCube նեյտրոնային աստղադիտարանի զարգացման գործում վճռորոշ ներդրման և աստղաֆիզիկական ծագման բարձր էներգիայի նեյտրոնների հայտնաբերման համար:

Հոկտեմբերի 8-ին հայտնի կդառնան գրականության բնագավառում նոբելյան դափնեկիրների անունները: Հոկտեմբերի 9-ին Օսլոյում կհայտարարվեն Նոբելյան խաղաղության մրցանակի դափնեկրի, իսկ հոկտեմբերի 12-ին՝ Շվեդիայի բանկի կողմից 1968 թվականին հիմնադրված Ալֆրեդ Նոբելի հիշատակի տնտեսագիտության մրցանակի դափնեկրի անունները:

2026 թվականին Նոբելյան մրցանակը կնշի իր 125-ամյակը։ Հոբելյանական տարում Նոբելյան հիմնադրամը մրցանակային ֆոնդը մեծացրել է 1 միլիոն կրոնով՝ հասցնելով այն 12 միլիոն կրոնի (մոտավորապես 1,2 միլիոն դոլարի)։ Մի քանի դափնեկիրների դեպքում մրցանակային գումարը հավասարապես բաժանվում է նրանց միջև, սակայն ոչ մի մրցանակ չի կարող բաժանվել երեքից ավելի դափնեկիրների միջև։ Դափնեկիրները նաև ստանում են դիպլոմներ և Նոբելյան մեդալներ։ Մրցանակները ավանդաբար հանձնվում են Ստոկհոլմում և Օսլոյում դեկտեմբերի 10-ին՝ Ալֆրեդ Նոբելի մահվան տարելիցին։