ԲՀԿ-ի գործով առկա են վերաքվեարկություն նշանակելու բոլոր երեք հիմքերը․ Արթուր Ղամբարյան
Հայ-ռուսական համալսարանի իրավունքի տեսության և սահմանադրական իրավունքի ամբիոնի վարիչ, իրավաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Արթուր Ղամբարյանը գրում է. «ԱԺ ընտրությունների վերաբերյալ քաղաքական սուբյեկտիվ նախատրամադրություններից անկախ եզրակացություն ստանալու համար ԱԲ-ից պահանջել եմ վերլուծություն։
«Amicus Curiae» վերլուծություն.
«Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության ընտրատեղամասերի արդյունքների անվավեր ճանաչման պարագայում վերաքվեարկություն նշանակելու հիմքերի առկայության հարցի վերաբերյալ
- Հարցադրում
«Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության գործով Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի (ԿԸՀ) կողմից կայացված վիճարկվող որոշման շրջանակներում, որտեղ անվավեր են ճանաչվել թիվ 10/51 և 35/65 ընտրատեղամասերի քվեարկության արդյունքները, առկա են արդյո՞ք «Հայաստանի Հանրապետության ընտրական օրենսգիրք» սահմանադրական օրենքի (այսուհետ` Ընտրական օրենսգիրք) 95-րդ և 101-րդ հոդվածներով նախատեսված առանձին ընտրական տեղամասերում վերաքվեարկություն նշանակելու հիմքերը:
- Իրավական հիմքերի վերլուծություն
Առանձին ընտրական տեղամասում վերաքվեարկություն նշանակելու իրավական մեխանիզմը կարգավորվում է Ընտրական օրենսգրքի 95-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի և 101-րդ հոդվածի 1-ին մասի համատեղ դրույթներով:
Վերոնշյալ հոդվածների համատեղ վերլուծությունը թույլ է տալիս եզրակացնել, որ ԿԸՀ-ի մոտ վերաքվեարկություն նշանակելու պարտականություն առաջանում է երեք պայմանների միաժամանակյա բավարարման դեպքում: Նախ` անհրաժեշտ է ընտրությունների ընթացքում Ընտրական օրենսգրքի պահանջների խախտման փաստի առկայություն:
Երկրորդ` այդ խախտումները կարող էին ազդել ընտրությունների արդյունքների վրա: Եվ երրորդ` վերաքվեարկության միջոցով պետք է հնարավոր լինի շտկել խախտումների հետևանքները:
Եթե խախտումները հատել են արդյունքների վրա ազդեցության շեմը, սակայն հնարավոր չէ շտկել մասնակի վերաքվեարկությամբ, ապա ԿԸՀ-ն պարտավոր է ամբողջությամբ անվավեր ճանաչել Ազգային ժողովի ընտրությունները (Ընտրական օրենսգրքի 95-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետ, 101-րդ հոդվածի 1-ին մաս): Իսկ եթե խախտումները չեն հատել ազդեցության շեմը, ապա ԿԸՀ-ն իրավասու չէ վերաքվեարկություն նշանակել, և ընտրությունների արդյունքները մնում են ուժի մեջ:
- Փաստերի վերլուծություն
«Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության գործի փաստական հանգամանքները վկայում են, որ ԿԸՀ-ի կողմից անվավեր են ճանաչվել Երևանի Նուբարաշեն վարչական շրջանի թիվ 10/51 և Սյունիքի մարզի Ագարակ համայնքի թիվ 35/65 ընտրատեղամասերի քվեարկության արդյունքները: Թիվ 10/51 ընտրատեղամասում «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությունը ստացել էր 131 ձայն, իսկ թիվ 35/65 ընտրատեղամասում` 82 ձայն, որոնք անվավեր ճանաչվելու հետևանքով կուսակցությունը կորցրել է ընդհանուր առմամբ 213 ձայն:
Առկա տվյալների համաձայն` վերոնշյալ 213 ձայնի կորուստը վճռորոշ նշանակություն ունի «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության համար օրենքով սահմանված 4% անցողիկ շեմը հաղթահարելու հարցում, հետևաբար խախտումները հատում են արդյունքների վրա ազդեցության շեմը: Ընդ որում, խախտումները վերաբերում են միայն երկու ընտրատեղամասերի, և չկան փաստական կամ իրավական հիմքեր պնդելու, որ այդ խախտումների հետևանքները հնարավոր չէ շտկել մասնակի վերաքվեարկությամբ: Ավելին, խախտումների հետևանքները շտկելու համար անհրաժեշտ է կազմակերպել վերաքվեարկություն հենց այն ընտրատեղամասերում, որտեղ արձանագրվել են խախտումները:
- Եզրահանգում
Հաշվի առնելով վերոգրյալ իրավական վերլուծությունը և փաստական հանգամանքները, եզրակացվում է, որ «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության գործով առկա են Ընտրական օրենսգրքի 95-րդ և 101-րդ հոդվածներով նախատեսված առանձին ընտրական տեղամասերում վերաքվեարկություն նշանակելու բոլոր երեք հիմքերը:
Մասնավորապես, արձանագրվել է ընտրական խախտման առկայություն, այդ խախտումները կարող էին ազդել ընտրությունների արդյունքների վրա (213 ձայնի կորուստ 4% անցողիկ շեմի պայմաններում), և հնարավոր է շտկել խախտումների հետևանքները մասնակի վերաքվեարկության միջոցով` ընդամենը երկու ընտրատեղամասերում քվեարկությունը կրկնելով:
Վերոգրյալից ելնելով ԿԸՀ-ն պարտավոր է արդյունքների ամփոփման փուլում իր որոշմամբ արձանագրել առանձին ընտրական տեղամասերում վերաքվեարկություն անցկացնելու անհրաժեշտությունը համաձայն` Ընտրական օրենսգրքի 95-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի և 101-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների»:
