Մտահոգություններ. արտաքին ուժերը Հայաստանը կարող են օգտագործել որպես պլացդարմ Իրանի դեմ և ՌԴ- ի և Չինաստանի դեմ զսպման քաղաքականության մեջ

Բրատիսլավայի խորհրդաժողովում նաև Ափսոսանք է հայտնվել, որ Հայաստանը Նիկոլի օրոք դադարեցրել է աշխատանքը ՌԴ- ի հետ ռազմական դաշինքի ներսում

 

Երեկ երեկոյան «Բրատիսլավայի հարթակը՝ Ռուսաստանի և Արևմուտքի երկխոսության վայր» վերտառության ներքո մի շատ ուշագրավ հարցազրույց է հրապարակել  «News Front» լրատվական գործակալությունը: Գործակալության միջազգային մեկնաբան Վլադիմիր Կարասևի հարցազրույցը գերմանացի լրագրող և քաղաքագետ, Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության կառավարության նախկին խորհրդական, Բեռլինում Եվրասիական հանրության նախագահ Ալեքսանդր Ռարի հետ է:

Հարցազրույցում անդրադարձ կա նաև հայ-ադրբեջանական հակամարտությանը, դրա ծավալման վտանգին, դրանում շահագրգռված ուժերի կողմից Հայաստանը Իրանի դեմ պայքարում և Ռուսաստանի ու Չինաստանի դեմ զսպման քաղաքականության մեջ որպես պլացդարմ հնարավոր օգտագործմանը:

Կարևոր է, որ արտերկրի մեր գործընկերներից գոնե ոմանք նույնպես հասկանում են՝ կան հայ-ադրբեջանական հակամարտության ծավալմամբ շահագրգռված ուժեր՝ հաշվի առնելով Ռուսաստանին մոտ լինելը, ինչով, կարծում ենք, ակնարկվում է, որ տվյալ ուժերի նպատակը հայ-ադրբեջանական հակամարտության ծավալմամբ ՌԴ- ին ադրբեջանա- թուրքական տանդեմի հետ պատերազմի մեջ ներքաշելն է, դրանով նրա համար երկրորդ ճակատ բացելը:

Հարցազրույցը չի կորցնում իր արժեքը, եթե նույնիսկ պարոն Ռարի արտահայտած ոչ բոլոր կարծիքներին համաձայն լինենք, օրինակ, նրա, որ ներկայիս շատ վտանգավոր ճգնաժամը, որում գտնվում ենք, գոյաբանական է Արևմուտքի համար, Ռուսաստանի համար և Ուկրաինայի համար:

Ո՛չ, Արևմուտքի համար այն գոյաբանական չէ, Ուկրաինայի պարտության դեպքում, օրինակ, Գերմանիայի, Ֆրանսիայի կամ Իտալիայի, որպես պետություն, կործանման վտանգ չի սպասռնում: Ուկրաինայի (Արևմուտքի) պարտության դեպքում այն միգուցե գոյաբանական լինի արևմտյան որոշ պետությունների ղեկավարների համար, օրինակ, ԱՄՆ- ի, որտեղ մահապատիժն արգելված չէ: Ուկրաինայի համար այն նույնպես գոյաբանական չէ, կարող է գոյաբանական լինել, եթե Զելենսկին բանը հասցնի նրան, որ ռուսական զորքերը հասնեն Կիև և Լվով և վերջակետ դնեն ուկրաինական պետականությանը:

Ինչ վերաբերում է Ռուսաստանին, ապա նրա պարագայում, եթե ՆԱՏՕ-ն կամ նրա անդամ պետություններն իրենց զորքերը լայնամասշտաբ կերպով մտցնեն Ուկրաինա և կռվեն Ռուսական բանակի դեմ, այդ կամ մեկ այլ պատճառով Ռուսաստանը հարկադրված լինի կիրառել իր միջուկային սպառազինությունը, ապա ներկայիս շատ վտանգավոր ճգնաժամը, իրոք, կարող է լինել գոյաբանական, բայց այդ դեպքում այն գոյաբանական կլինի նաև ողջ աշխարհի համար:

Ստորև թարգմանաբար ներկայացնում ենք Ալեքսանդր Ռարի հետ լրագրող Վլադիմիր Կարասևի հարցազրույցը, որը, կարծում ենք, կհետաքրքրի նաև հայ ընթերցողներին:

 

Լրագրող.- Ալեքսանդր Գլեբովիչ, Բրատիսլավայում տեղի է ունեցել «Միացյալ Թագավորություն – ԵՄ – Ռուսաստան – Մեծ Մերձավոր Արևելք. մարտահրավերներ և հեռանկարներ» մասշտաբային միջազգային խորհրդաժողովը: Դուք դրա մասնակիցն էիք, հանդես եք եկել զեկույցով։ Պատմեք այս խորհրդաժողովի մասին: Ի՞նչ ակնկալիքներ ունեիք: Արդյոք նրանք արդարացա՞ն։

Ռար.- Գիտաժողովը կազմակերպել էր Քաղաքական- տնտեսական վերլուծության և կանխատեսումների համաեվրոպական կենտրոնի (ՊԱՆԱՊ) նախագահ, եվրոպական հայտնի հասարակական գործիչ Աշոտ Գրիգորյանը և շատուշատ հաջող անցավ: Նախ, մեզ մոտ հանգամանալից զրույց ստացվեց մի թեմայի շուրջ, որը հուզում է շատ եվրոպացիների. իսկ ուր է գնում Եվրոպան։

Չէ՞ որ Եվրոպայում հիմա ցնցումներ են տեղի ունենում ոչ միայն ուկրաինական ճգնաժամի հետ կապված։

Ինձ համար շատ հետաքրքիր էր լսել աշխարհի ամենատարբեր երկրների հարգված և հեղինակավոր փորձագետների կարծիքները։

Երկրորդ. կարևոր էր Եվրամիության երկրների և Ռուսաստանի ներկայացուցիչների միջև հանգամանալից երկխոսությունը։ Խորհրդաժողովի մասնակիցները ուշադիր և հարգանքով լսում էին գործընկերների կարծիքը, նույնիսկ եթե այդ կարծիքը միշտ չէ, որ համընկնում էր իրենց սեփական կարծիքի հետ:

Երրորդ. կարևոր էր լսել միջոցառմանը մասնակցող Սլովակիայի պաշտոնական ներկայացուցիչների ելույթները:

Ինչպես հայտնի է, Բրատիսլավայում ներկայիս ճգնաժամերի վերաբերյալ այլ տեսլական կա, քան, օրինակ, Վարշավայում կամ Պրահայում։

Ես շատ գոհ եմ անցկացված միջոցառման մակարդակից և նրա արդյունքներից։

Լրագրող.- Գիտաժողովի երկրորդ մասը նվիրված էր Կովկասում տիրող իրավիճակին։ Կարելի՞ է խոսել այն մասին, որ կան հայ-ադրբեջանական հակամարտության ծավալմամբ շահագրգռված ուժեր՝ հաշվի առնելով Ռուսաստանին մոտ լինելը։

Ռար.- Թույլ տվեք ասել, որ Բրատիսլավայի խորհրդաժողովում հիմնականում գիտնականներ էին հավաքվել, բայց կային և քաղաքական գործիչներ: Քննարկումը ստացվեց ըստ էության, շատ օբյեկտիվ։ Ափսոսանք է հայտնվել, որ Հայաստանն իր ներկայիս ղեկավարության օրոք դադարեցրել է աշխատանքը Ռուսաստանի հետ ռազմական միության ներսում։ Մտահոգություններ են հնչել, որ արտաքին ուժերը Հայաստանը կարող են օգտագործել միայն որպես պլացդարմ Իրանի դեմ պայքարում և Ռուսաստանի ու Չինաստանի դեմ զսպման քաղաքականության մեջ: Միևնույն ժամանակ, ելույթ ունեցողներից ոչ մեկը հարցականի տակ չէր դնում Հայաստանի համար Եվրամիության հետ տնտեսական մերձեցման որոշ օգուտներ։ Ընդհանրապես, Եվրոպայում փորձագիտական հանրության մեջ Կովկասի աշխարհաքաղաքական դիրքի վերաբերյալ, ցավոք, շատ քիչ է խոսվում։ Իհարկե, զերծ չմանալով առանց տարածաշրջանում մարդու իրավունքների խնդրի քննարկման։ Շատ կուզենայի, որ այս հակամարտությունում ավելի քիչ ուշադրություն դարձվեր աշխարհաքաղաքական շահերին, որքան բնակչության իրավունքների պահպանմանը, որոնք բնակվում են այնտեղ:

Լրագրող. – Ինչո՞ւմ եք տեսնում Բրատիսլավայի խորհրդաժողովի գլխավոր արդյունքը:

Ռար.- Այն, որ նա տեղի ունեցավ: Որքան էլ տարօրինակ հնչի, բայց նմանաբնույթ խորհրդաժողովներ հիմա շատ դժվար է լինում անցկացնել, քաղաքական իրավիճակը դյուրին չէ, Եվրամիությունում շատերի մոտ կարծիք է ձևավորվում, որ ավելի լավ է Ռուսաստանի ներկայացուցիչների հետ ընդհանրապես չխոսել։

Մենք դա բացարձակապես սխալ ենք համարում։ Մենք չենք ուզում, և մենք վախենում ենք նոր երկաթե վարագույրից Եվրոպայում: Արևմուտքում խիստ քննադատության են ենթարկվում նրանք, ովքեր խոսում են ուկրաինական հակամարտությունում Ռուսաստանի դիրքորոշման վերաբերյալ որոշակի ըմբռնման մասին։ Ընդունված է նրանց լռեցնել, մեկուսացնել, քանի որ ռուսական տեսակետը հայտարարված է կատաղի քարոզչություն կամ պարզապես սուտ։ Բայց, այնուամենայնիվ, մենք հույս ունենք, որ Սլովակիայում, Բրատիսլավայում հնարավոր կլինի շարունակել երկխոսությունը, կարող է նույնիսկ կառուցվել մշտական հարթակ՝ խաղաղություն փնտրելու և ուկրաինական ճգնաժամի համար դիվանագիտական լուծումներ գտնելու համար։

Լրագրող.- Ձեր կարծիքով, այս երկխոսությունն իմաստ ունի՞:

Ռար.- Այո, ես երկու ձեռքով կողմ եմ երկխոսությանը: Պետք է հասկանալ, որ մենք գտնվում ենք շատ վտանգավոր ճգնաժամի մեջ։ Այն գոյաբանական է Արևմուտքի համար, Ռուսաստանի համար և Ուկրաինայի համար։ Խստագույն կերպով խախտվել է եվրոպական անվտանգության ողջ համակարգը, որը կառուցվել էր սառը պատերազմի ավարտից հետո։ Արևմուտքը Ռուսաստանը դիտարկում է որպես Ուկրաինայի վրա հարձակված Երկիր։ Ռուսաստանն Արևմուտքին դիտարկում է որպես հակառակորդ, որը ՆԱՏՕ-ի ընդլայնման միջոցով սպառնում Է Ռուսաստանի անվտանգությանը։ Եվրամիությունը կարծում է, որ Ուկրաինան պետք է դառնա Արևմուտքի մի մասը։ Ռուսաստանում Արևելյան Ուկրաինան համարում են Մեծ Ռուսաստանի պատմական տարածք։

Մեզ երկխոսություն է պետք։

Լրագրող.- Շնորհակալություն, Ալեքսանդր Գլեբովիչ, մեր հրատարակությանը հարցազրույցի համար:

 

Առաջնորդողը և թարգմանությունը՝ Արթուր հովհաննիսյանի