ՀՀ-ի հետ խաղաղության պայմանագրի հարցում Բաքվի շահերը տարբերվում են ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի մոտեցումներից. Մարկեդոնով
«Ադրբեջանի արտաքին քաղաքականության հայեցակարգը չի ներառում ԵՄ-ին անդամակցելու նպատակը։ Սա պրագմատիկ մոտեցում է, քանի որ մեզ այնտեղ երբեք չեն ընդունի, իսկ պատճառները պարզ են»։ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի «եվրոպական թեզերը» հնչել են նրա կողմից «Ղարաբաղ. վերադարձ տուն երեսուն տարի անց. Ձեռքբերումներ և դժվարություններ» միջազգային համաժողովի ժամանակ։ «Ղարաբաղյան» հարթակում Բաքվի և Բրյուսելի համագործակցության թեմային անդրադառնալը պատահական չէ։ Ադրբեջանի արտաքին քաղաքականության համար այս դավադրությունը կենտրոնական էր (և շարունակում է մնալ նաև Լեռնային Ղարաբաղի նկատմամբ վերահսկողություն հաստատելուց հետո): Եվ այս պրիզմայով են գնահատվում Բաքվի բոլոր առաջնահերթությունները միջազգային ասպարեզում։ Այս մասին սոցցանցերում գրել է ռուս քաղաքագետ Սերգեյ Մարկեդոնովը։
«Ըստ Իլհամ Ալիևի՝ «եթե Ադրբեջանին ԵՄ չեն ընդունում, ապա ինչո՞ւ պետք է այս դուռը թակենք և տանտերերին անհանգստացնենք։ Մենք գտանք համագործակցության, կապերի հաստատման ուղիներ»։ Այն պայմաններում, երբ հետխորհրդային գործընթացները շատ փորձագետների կողմից դիտվում են որպես «սառը պատերազմի» ռիմեյք և «զրոյական գումարով խաղ», Ադրբեջանի ղեկավարի բերանից հնչած նման գնահատականներն ընկալվում են որպես արևմտամետ վեկտորի մերժում։ Ավելին, վերջին ամիսներին Ադրբեջանի ղեկավարն անտեսել է Հայաստանի հետ հակամարտությունը լուծելու եվրոպական հարթակները։ Իսկ ԱՄՆ-ի հետ հարաբերություններն այսօր այնքան էլ լավ չեն, որքան մեկ-երկու տարի առաջ։
Բայց չշտապենք վերջնական եզրակացություններ անել։ Ադրբեջանն իսկապես ձգտում է ազատվել Արևմուտքի «միջանկյալ խնամակալությունից» և հաստատել իր հաղթանակը (և խաղաղության պայմանագիրը որպես բաղադրիչ), ինչպես ասում են՝ «առանց վկաների»։ Եվ այստեղ Բաքվի շահերը տարբերվում են ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի մոտեցումներից՝ գոնե արտաքուստ և ֆորմալ առումով «փոխզիջման» համար հաշվարկված։ Սակայն այս ամենը չի նշանակում, որ վաղը Ադրբեջանը դուրս կգա Արևելյան գործընկերության նախագծից, կհրաժարվի Արևմուտքի հետ էներգետիկ համագործակցությունից կամ կվերանայի Թուրքիայի հետ ռազմավարական դաշինքը (ի դեպ, ՆԱՏՕ-ի անդամ երկիր, որն ունի դաշինքի երկրորդ մեծ բանակը):
Բաքվի և Բրյուսելի համագործակցության կենտրոնական տեղը զբաղեցնում է էներգետիկ անվտանգության ոլորտում ռազմավարական գործընկերության մասին 2022 թվականի հուլիսի 18-ի փոխըմբռնման հուշագիրը։ 2023 թվականի մարտին, Իլհամ Ալիևի Բեռլին կատարած այցի ժամանակ, դաշնային կանցլեր Օլաֆ Շոլցը իրենց համատեղ մամուլի ասուլիսի ժամանակ, մասնավորապես, ընդգծել է Ադրբեջանի կարևորությունը՝ որպես Եվրոպայի էներգետիկ գործընկեր։ Եվրոպական դիվանագիտական ծառայության էջում նշվում է, որ մերձկասպյան հանրապետությունը «առանցքային դեր է խաղում ԵՄ շուկան Կասպից ծովի ավազանից էներգառեսուրսներով մատակարարելու գործում»։ Եվ այս համատեքստում ինտեգրումից հրաժարվելը չի նշանակում հրաժարվել համագործակցությունից։ Կարևոր նրբերանգ՝ եվրոպական ուղղությամբ Ադրբեջանի մոտեցումները հասկանալու համար»,- գրել է փորձագետը։
