«Արհեստական բանականության կնքահայրը»՝ ԱԲ ռիսկերի ու մարդկությանը սպառնացող վտանգների մասին

Արհեստական բանականությունը զարգանում է այնպիսի արագությամբ, որ օրեցօր փոխում է մեզ շրջապատող աշխարհն ու միաժամանակ առաջ քաշում մի հարց, որը մինչև վերջերս թվում էր գիտական ֆանտաստիկա. ի՞նչ կլինի, երբ մեքենաներն ավելի խելացի դառնան, քան մարդիկ։

Ֆիզիկայի բնագավառում 2024 թվականի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր, համակարգչային գիտնական Ջեֆրի Հինթոնը ժամանակակից արհեստական բանականության ակունքներում կանգնած մարդկանցից է։ Իր ոլորտում բարձրագույն գիտական մրցանակի է արժանացել Ջոն Հոփֆիլդի հետ համատեղ՝ արհեստական նեյրոնային ցանցերի միջոցով մեքենայական ուսուցման զարգացմանը նպաստած հիմնարար հայտնագործությունների և գյուտերի համար։ Երկար տասնամյակների ընթացքում նա արել է այն, ինչը ժամանակին անհնարին էր թվում։ Արհեստական նեյրոնային ցանցերի վերաբերյալ նրա հեղափոխական աշխատանքը հիմք է դրել ԱԲ բազմաթիվ համակարգերի ստեղծման համար, որոնք այսօր վերափոխում են մեր աշխարհը։ Ուստի պատահական չէ, որ նրան հաճախ անվանում են «արհեստական բանականության կնքահայր»։

Սակայն 2023 թվականին Հինթոնը հեռացավ Google ընկերությունից, որպեսզի ավելի բաց խոսի իր իսկ մասնակցությամբ զարգացած տեխնոլոգիայի վտանգների մասին։ Նրա մտահոգությունները չեն սահմանափակվում միայն հավանականությամբ, որ մեքենաները կփոխարինեն մարդկանց աշխատավայրում։ Նա նախազգուշացնում է, որ ավելի ու ավելի խելացի դարձող արհեստական բանականության համակարգերը կարող են դժվար կառավարելի դառնալ, իսկ դրանց չարաշահումը կարող է նոր սպառնալիքներ առաջացնել։ Ընդ որում, այդ սպառնալիքների տեսակները շատ բազմազան են՝ բարդ կիբերհարձակումներից մինչև կենսաբանական զենքեր։

Այդուհանդերձ, Հինթոնը չի կարծում, որ մարդկությունը պետք է հրաժարվի արհեստական բանականությունից։ Նրա համոզմամբ՝ այն կարող է հսկայական օգուտներ բերել մարդկությանը՝ իհարկե, միայն այն դեպքում, եթե դրա զարգացմանը զուգահեռ լուրջ քայլեր ձեռնարկվեն հնարավոր վտանգները կառավարելու ուղղությամբ։

Իսպանիայի Կանարյան կղզիներում անցկացված STARMUS VIII փառատոնի շրջանակում «Արմենպրես»-ին տված բացառիկ հարցազրույցում Հինթոնը խոսում է ԱԲ ամենամեծ սպառնալիքների, արագ զարգացող այս տեխնոլոգիան կառավարությունների կողմից կարգավորելու հնարավորությունների, ինչպես նաև այն ստեղծող գիտնականների պատասխանատվության անհրաժեշտության մասին։

Ավելին՝ սկզբնաղբյուրում։