Թեհրանը Մոսկվային. «Պետք չէ վարել ոչ արևելյան, ոչ արևմտյան քաղաքականություն»

Մենք արդեն տեղեկացրել ենք Հայաստանի քաղաքացիներին, որ Իրանի Մաժլեսի (խորհրդարանի) խոսնակ Մոհամադ Բաղեր Քալիբաֆը կատարել է իր առաջին պաշտոնական այցը, և այցելել է հենց Ռուսաստան, ոչ թե այլ երկիր: Այցը չափազանց կարևոր էր. դրա վկայությունն է այն, որ պարոն Քալիբաֆը երեք օր գտնվել է Մոսկվայում, ինչպես նաև այն փաստը, որ բանակցությունների ընթացքում Մաժլեսի խոսնակը փոխանցել է Իսլամական հեղափոխության Գերագույն առաջնորդ Այաթոլլահ Սեյեդ Ալի Հոսեյնի Խամենեիի ուղերձները՝ ուղղված ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինին և Ռուսաստանի կառավարությանը…

Այժմ հայտնի դարձան որոշ մանրամասներ, թե ինչ է գրել Այաթոլլահ Խամենեին Ռուսաստանի ղեկավարությանը: Ինչպես հաղորդում է IRIB-ը, Իրանի Մաժլեսի խոսնակի միջազգային հարցերով հատուկ օգնական, նախկին փոխարտգործնախարար Հոսեյն Ամիր-Աբդոլլահիյանը որոշակի պարզաբանումներ է ներկայացրել «Իսլամական հեղափոխության Գերագույն առաջնորդի կողմից Ռուսաստանի նախագահին ուղղված ռազմավարական նամակի» մանրամասների վերաբերյալ: Նա հայտարարել է. «Իսլամական հեղափոխության առաջնորդը շեշտում է, որ արտաքին քաղաքականությունը պետք է հավասարակշռված լինի: Դա նշանակում է, որ ոչ արևելյան, ոչ էլ արևմտյան քաղաքականություն պետք չէ վարել`անկախությունը պահպանելու և արտաքին կապերը ամբողջ աշխարհի հետ պահպանելու համար: Ոչ մի կասկած չկա, որ XXI-րդ դարը Ասիայի դարն է: Այս ուղևորության ժամանակի ընտրությունը այն պահին, երբ Սպիտակ տուն մուտք են գործել նոր վարձակալներ, Իրանն իր դաշնակիցներին հասկացնում է, որ «մենք այլևս ժամանակ չենք վատնի «Սպիտակ տան JCPOA խաղի համար»»: (ՀՀԳԾ, Համատեղ համապարփակ գործողությունների ծրագիր. Արևմուտքի միջուկային գործարք Իրանի հետ, «6+1»):

«Ռուսաստանի Պետդումայի խոսնակը Իսլամական հեղափոխության առաջնորդից ուղերձը ստացել է ոչ թե որպես խորհրդարանի ղեկավար, այլ որպես պարոն Պուտինի հատուկ ներկայացուցիչ: Մեկ ժամ անց տեղեկացանք, որ ՌԴ նախագահ Պուտինը կարդացել է ուղերձը, լրջորեն դիտարկել և ուսումնասիրել այն: Իսլամական հեղափոխության գերագույն առաջնորդի ուղերձը պարոն Պուտինին պարունակում էր հստակ կետեր, որոնք կարևոր էին ռուսների համար`հաշվի առնելով նոր միջազգային կապերը` երկու երկրների միջև ռազմավարական և կայուն կապեր ամրապնդելու համար», հավելել է պարոն Ամիր-Աբդոլլահիյանը, հաղորդում է Mehr News գործակալությունը:

Շատշատերը կարող են ասել, որ Իրանի Մաժլեսի խոսնակի հատուկ օգնականի բացատրություններում հստակ ոչինչ չկա: Սակայն, ըստ էության, գրեթե ամեն ինչ արդեն ասվել է, համենայնդեպս՝ կոնկրետ Ռուսաստանի բարձրագույն ղեկավարությանը: Մենք կավելացնենք. սկզբունքորեն, Իրանը կարող էր նույն բանն ասել Հայաստանի ցանկացած նախագահին կամ վարչապետին. «Պետք չէ վարել ո՜չ արևելյան, ո՜չ էլ արևմտյան քաղաքականություն՝ անկախությունը պահպանելու և ամբողջ աշխարհի հետ արտաքին կապերը պահպանելու համար»: Կոպիտ ասած՝ ռուսնե՛ր, հայե՛ր ոչ մեկի առաջ հետույք մի խաղացրեք, ինքնուրույն եղեք: Էլ ի՞նչ է պետք Ռուսաստանի և Հայաստանի քաղաքացիներին, Ռուսաստանի և Հայաստանի ղեկավարներին: Մեր կարծիքով, պարզապես ավելորդ է ինչ-որ բան ավելացնել. մի նետվեք մի կողմից՝ մյուսին, Մոսկվա և Երևան…

Դե, իսկ այն հիշեցումը, թե «XXI դարը Ասիայի դարն է», պարզապես անխորտակելի և անշրջելի, անխնա փաստարկում է: Իրանը հավասարակշռություն ստեղծելով երկու ասիական հսկաների՝ Չինաստանի և Հնդկաստանի միջև, ինքն էլ մոտենում է համաշխարհային տերության կարգավիճակին: Ճիշտ ժամանակին հիշեցում Վլադիմիր Պուտինին, որն ակնհայտորեն «տարվում է» «ազնիվ» Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի հետ իր «եղբայրական ընկերությունով»: Թուրքն էլ արդեն «ինչպես պետք է» արձագանքում է Թուրքիայի նկատմամբ և Կովկասում նրա աշխարհաքաղաքական ախորժակներին Ռուսաստանի քաղաքականության մեջ կրետինիզմին՝ նույն ռուսական С-400 հակաօդային պաշտպանության համակարգերի շուրջ, ԱՄՆ-ին առաջարկելով այսպես կոչված «կրետեական ​​մոդելը», այսինքն՝Թուրքիայի պաշտպանության նախարար Հուլուսի Աքարը (Արցախի Հանրապետության մահվան հանցակից, որի մասին Պուտինը և ամբողջ ռուս գեներալները շատ լավ գիտեն) փետրվարի 9-ին ասաց, որ Անկարան կարող է «ժամանակ առ ժամանակ ակտիվացնել C-400-ը որոշ դեպքերում»,- այս համակարգը մշտական ​​մարտական ​​հերթապահություն դնելու փոխարեն, գրում է թուրքական «Daily Sabah» թերթը: Այլ բան է, որ Միացյալ Նահանգները նույնպես «խաղում է» և ձևացնում, թե իբր «հրաժարվում է բանակցելուց» թուրքերի հետ C-400 վերաբերյալ: Բայց սա՝ արիշտա («լապշա» – «лапша на уши») է հիմարների ականջների համար: Ինչպես փետրվարի 11-ին հաղորդել է Ahval տեղեկատվական-վերլուծական պորտալը, «Թուրքիան և ԱՄՆ-ը համատեղ ռազմածովային զորավարժություններ են անցկացրել Սև ծովում, ինչը Ռուսաստանի կողմից առարկություններ է առաջացրել: Թուրքիայի պաշտպանության նախարարությունը փետրվարի 10-ին հայտնել է, որ զորավարժություններն ավելի են ամրապնդել երկու երկրների ռազմածովային ուժերի համագործակցությունը և նպաստել դրանց համատեղելիությանը»:

Հե՜յ, Ռուսաստա՛ն: Ապրի «ազնիվ» Էրդողանը, այնպես չէ՞. նույնիսկ բանտից ազատ արձակեց ռուս օդաչուի մարդասպանին (Սիրիայում), և հավանաբար արդեն նրան «Թուրքիայի հերոսի» կոչում շնորհեց:

Իսկ Իրանը… Դե ինչ՞ ասել Իրանի մասին: Իրանը հավատարիմ է իրեն: Ինչպես փետրվարի 12-ին ասաց Իրանի ԻՀՊԿ գերագույն գլխավոր հրամանատար, գեներալ-մայոր Հոսեյն Սալամին, «Պայամբար-է Ազամ 16» («Մեծ մարգարե-16») ծածկագրով, Իրանի ԻՀՊԿ ցամաքային զորքերի զորավարժություննեռից հետո, եթե բոլոր թշնամական ուժերը միավորվեն Իրանի դեմ ագրեսիայի ժամանակ, ապա նրանց (թշնամիների) վրա «համընդհանուր ամբողջական (տոտալ) կրակ կընկնի»:

Սերգեյ Շաքարյանց